 |
 © Studiebureau OKRA |
Terugblik op een voorbeeldproject in Nederland Zo’n vijftig jaar geleden verdween een middeleeuws stadskanaal in Utrecht onder de grond om plaats te maken voor een stadssnelweg. Intussen werd de omgekeerde beweging gemaakt: het kanaal is weer boven water gekomen, met oevers waarop de natuur haar gang kan gaan en waar nu ruimte is voor wandelaars en fietsers in plaats van auto’s. Dit voorbeeldproject slaat een brug tussen heden en verleden en werd inmiddels bekroond met een Europese prijs. Het project verbindt écologie, zachte mobiliteit en landschappelijke ontwikkeling met elkaar op een manier die andere steden op ideeën kan brengen. |
 |
Publicatie van de Atlas van Broedvogels Eind 2025 werd de 3e Atlas van de Broedvogels van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (enkel beschikbaar in het Frans) gepubliceerd. Die bundelt de waarnemingen van 95 ornithologen tussen 2022 en 2024. In vergelijking met de vorige editie van de atlas, uit 2007, zijn er een aantal opvallende evoluties. In de kanaalzone is het aantal waargenomen soorten licht toegenomen. Het goede nieuws daar is de terugkeer van de oeverzwaluw. Een kanttekening daarbij is dat de effectieve aantallen gedaald zijn voor verschillende vogelsoorten, vooral door het stelselmatig verdwijnen van groene ruimtes langs het kanaal (braakliggende terreinen ...). |
 © City to Ocean |
Adopteer eens een plint ... voor een properder kanaal Ondanks de inspanningen van de voorbije jaren (inzet van schoonmaakboten enz.) drijft er nog altijd te veel zwerfafval in het kanaal. Het grootste deel daarvan waait het kanaal in vanaf de kaaien, voetpaden en straten. De Haven van Brussel en City to Ocean hebben de handen in elkaar geslagen om burgers, bedrijven en publieke overheden uit te nodigen om een plint tegen zwerfvuil te adopteren. Die plinten zullen ter hoogte van de balustrades langs het kanaal geplaatst worden, zodat afval niet langer het kanaal kan inwaaien. Het doel is om tegen het einde van dit jaar 1 km aan plinten te realiseren. |
 |
Een tapijt van groene algen aan het wateroppervlak Afgelopen zomer werd het kanaal in Brussel – maar ook daarbuiten – op verschillende plaatsen ontsierd door een indrukwekkend tapijt groen- en blauwalgen, ook wel cyanobacteriën genoemd. Die produceren gevaarlijke toxines. De plotse opstoot van algen werd veroorzaakt door de combinatie van hoge temperaturen, een gebrek aan neerslag en de aanwezigheid van organisch materiaal in het water. Dat leidde tot een drastische daling van de concentratie opgeloste zuurstof in het water, met een grote vissterfte tot gevolg. |
 © W. Poelman |
Een zeehondenpup net buiten Brussel Eind juli werd een jonge zeehond voor verzorging uit het kanaal in Vilvoorde gevist. Het dier was de weg kwijt en was na een lange, intense tocht behoorlijk vermagerd. Vanaf de kust zwom de pup de Schelde op en zo belandde hij in het zeekanaal Brussel-Schelde, waar hij wekenlang in rondzwom. Volwassen zeehonden die de Schelde volgen tot in de buurt van Gent zijn intussen geen zeldzaamheid meer. Dat heeft vooral te maken met de verbeterde kwaliteit van het Scheldewater. Maar een zeehondenpup die bijna doorzwemt tot Brussel, dat is uitzonderlijk. |
 |
Res Nullius: een film over de plaats van de natuur in de stad Thomas Jean is een autodidact videomaker die vooral dieren filmt. Al jarenlang publiceert hij met de regelmaat van de klok boeiende korte filmpjes waarin hij mensen laat kennismaken met wilde dieren in de stad. Met Res Nullius (die uitkwam in 2026) maakte hij een onafhankelijke langspeelfilm waarin hij onderzoekt hoe de mens kan samenleven met een stedelijke fauna waarvan we het bestaan soms niet eens vermoeden, en die moet vechten voor haar plaats in de stad. De film stelt ook vragen bij de manier waarop we in Brussel omgaan met openbare ruimte in het licht van biodiversiteit, bodemverharding, de nood aan woningen, en het ontsporend klimaat. |
 |
Reeks geleide wandelingen ‘Water en biodiversiteit’ De werkgroep 'Water in de Stad' van Grenzeloze Schelde biedt dit najaar een reeks van vijf geleide wandelingen aan rond de thematiek van water en biodiversiteit langs het kanaal en de Zenne in Brussel. Op het programma staan een bezoek aan het ecomuseum van het Droogtoilet, een boottocht met uitleg over de ecologische functie van het kanaal, kennismaking met een meer lokaal regenwaterbeheer (regenwater als natuurlijke rijkdom), een geleide wandeling ‘Water en biodiversiteit’ langs de Zenne en het kanaal in Anderlecht, en tot slot een vogelwandeling in het noorden van Brussel. |
|
‘Het kanaal - een ecologische corridor in hartje Brussel’ is een project geleid door Grenzeloze Schelde en zijn werkgroep ‘Water in de Stad’,
gesteund door Leefmilieu Brussel en Brussel Mobiliteit en georganiseerd met de expertise en medewerking van Natagora, Natagora Bruxelles,
Natuurpunt Brussel, Brussel Natuur, Bral, Coördinatie Zenne, De Groene Wandeling van Neder-over-Heembeek, het collectief ‘t Rad,
de LRBPO, de GT Hirondelles, la Ferme Nos Pilifs, het Brussels collectief de Bûûmplanters, de Haven van Brussel, Écorce en 21 Solutions. |
||
