| |
Twee vergroeningsprojecten vlak bij het kanaal krijgen vorm
Vier jaar geleden werden 22 dubbele nestkasten geplaatst tegen de gevels van basisschool Saint-Roch, vlak naast het Maximiliaanpark, en op een gebouwtje van de dienst Groene Ruimten van Stad Brussel, in datzelfde park. Het project was bedoeld om in totaal 44 broedparen van de huismus aan te trekken, op initiatief van Grenzeloze Schelde en de vzw Mussen & Biodiversiteit, met steun van Stad Brussel en de Saint-Roch-school. Door nieuwe nestruimte te creëren wilde men de verdwijning compenseren van heel wat broedplaatsen op oude gebouwen die intussen afgebroken werden. In de vele scheuren en kieren in die oude gebouwen had een grote kolonie mussen haar intrek genomen. Die mogelijke broedplekken gingen helaas verloren omdat er op de nieuwbouw die langs het kanaal verrees nog maar weinig holle ruimtes of andere openingen te vinden zijn.
Het belang en de noodzaak van nestkasten was duidelijk, maar al gauw bleek dat de buitenruimte van de Saint-Roch-basisschool te weinig struiken telde om de huismussen voldoende gevarieerd voedsel (vruchten, zaden, insecten…) te bieden. Een potentieel broedpaar gaat immers niet alleen op zoek naar een dak boven het hoofd maar wil ook graag weten wat de pot schaft. Daarom stelden Mussen & Biodiversiteit en Grenzeloze Schelde samen een project voor aanplantingen op, maar de uitwerking daarvan liep om verschillende redenen meermaals vertraging op. Uiteindelijk was het de vzw Bûûmplanters – die zich al jarenlang actief inzet voor tal van aanplantingsprojecten – die in oktober 2025 enthousiast inging op onze vraag tot samenwerking.
Na voorafgaand overleg en enige aanpassingen aan het project – in samenspraak met de directie van de basisschool – is een team van de Bûûmplanters de aanplantingen in maart van dit jaar komen uitvoeren. Leerlingen van drie klassen werden actief bij de aanplanting betrokken en gesensibiliseerd. Op één ochtend werden meer dan 350 verschillende struiken (kornoelje, meidoorn, vlierbes, hulst, ...) aangeplant, en werd er ook een plekje gevonden voor een twintigtal bessenstruiken (framboos, cassis,...). De speelplaats van de school is nu volledig omzoomd met een haag vol variatie en leven die niet alleen goed is voor de biodiversiteit maar ook bijdraagt aan de leefomgeving van de kinderen. Na het gedane werk op school trokken de Bûûmplanters nog dezelfde dag naar het kanaal, waar ze op de Werkhuizenkaai een veertigtal boompjes en struiken (liguster, hazelaar, wilg, sporkehout, sleedoorn, Gelderse roos,...) in de grond zetten op een kleine groene ruimte van de Pôle Nautique Solidaire.
 |
| © E. Etienne |
Eindigen doen we met een paar wetenswaardigheden over de huismus, een charmant zangvogeltje waar heel wat boeiende verhalen over te vertellen vallen. De huismus is een commensale soort; een soort die haar lot sterk aan de mens verbonden heeft, zowel wat voedsel als wat nestgelegenheid betreft. 'Commensaal' verwijst er ook naar dat de mus letterlijk een 'tafelgenoot' van de mens zou zijn, en de verwijzing naar 'huis' in de soortnaam geeft natuurlijk aan waar deze vogel over het algemeen liefst zijn nest bouwt. Voor de oorsprong van die nauwe banden moeten we 10.000 of zelfs 12.000 jaar teruggaan in de tijd, naar het begin van het neolithicum in het Midden-Oosten, waar de mens de landbouw begon te ontdekken en ontwikkelen. Daar leefde de gemeenschappelijke voorouder van de mussen, waaruit twee verschillende groepen groeiden. De ene bleef een wilde en rondtrekkende mussoort, terwijl de andere – waaruit onze huismus afkomstig is – gehecht raakte aan die neolithische bevolking, aan hun gewassen, hun graanopslagplaatsen en hun huizen. De huismus volgde de mens op zijn verschillende migratieroutes en veroverde zo Europa en de rest van de wereld om uit te groeien tot een echte wereldburger. Die afhankelijkheid van de mens werd na verloop van tijd alleen maar sterker, in die mate zelfs dat de mus intussen een 'gedwongen standvogel' wordt genoemd.
Grenzeloze Schelde, juni 2026
Grenzeloze Schelde en het project ‘kanaal ecologische corridor’
Moineaux & Biodiversité (website deels beschikbaar in het Nederlands)
Bûûmplanters
Meer weten over de mus
|
|
