SCHELDEBEKKEN: Internationale Scheldecommissie en haar stroomgebiedbeheerplan


Op 4 december '08 greep in Gent de 16e Plenaire Vergadering van de Internationale Scheldecommissie (ISC) plaats.


Van ondertekening…

Tijdens de verwelkoming wees Gents schepen van milieu Tom Balthazar de aanwezigen erop dat precies 6 jaar en 1 dag geleden, nl. op 3 december 2002, op diezelfde plaats de Verdragen van Gent werden ondertekend. Deze verdragen werden opgesteld voor de grensoverschrijdende riviercommissies van Schelde en Maas om te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water (EKW) die verplicht tot 'multilaterale coördinatie' per hydrografisch bekken.
De Schelde- en Maascommissie hebben geen verdergaande supranationale bevoegdheid. De uitvoering van de Europese richtlijnen blijft de verantwoordelijkheid van de individuele lidstaten en van de verdragspartijen zelf. Afspraak is een gezamenlijk waterbeleid uit te stippelen dat de staatsgrenzen en administratieve grenzen overstijgt. Integratie van de verschillende aspecten van het waterbeleid, en van de visies en intenties van de verschillende partijen (Fr - Wal - Bxl - Vl - Bel - Ndl): dat is de doelstelling!

De Kaderrichtlijn Water geeft het kader voor de bescherming van oppervlaktewater en grondwater. Zowel de waterkwantiteit als -kwaliteit moeten op 22 december 2015 in een 'goede toestand' verkeren. Deze datum kan worden verlengd met twee periodes van 6 jaar. De uiteindelijke deadline is 2027.




(klik hier voor een uitvergroting als pdf - 2MB)



…tot overkoepelend beheerplan


Om deze samenwerking in de toekomst meer vorm te geven en in uitvoering van de EKW keurde de ISC tijdens haar Plenaire Vergadering een eerste overkoepelend beheerplan1 voor het internationaal stroomgebiedsdistrict van de Schelde goed. De oeverstaten en -gewesten willen met dit plan streven naar een betere afstemming van de doelstellingen en maatregelen voor een betere waterkwaliteit. Na 10 jaar gecoördineerd meten van de kwaliteit van het Scheldewater kan een verbetering worden vastgesteld. Algemeen kan besloten worden dat de zuurstofconcentratie opmerkelijk gestegen en de concentratie stikstof en totaalfosfor gevoelig gedaald is.
Bovendien wordt er samengewerkt om de gevolgen van overstromingen en droogtes af te zwakken. Eind 2009 moet het stroomgebiedbeheerplan van de Schelde klaar zijn. Aansluitend aan de volgende plenaire vergadering op 10 december '09 wordt in Frankrijk, met de steun van Nederland, een colloquium gehouden waarop het definitieve overkoepelend deel zal worden gepresenteerd.

Nu of nooit voor ons water: vijf prioriteiten

Voor het einde van dit jaar moeten in heel Europa de plannen op tafel liggen om onze waterlopen tegen 2015 weer in bloeiende gezondheid te helpen.

EEB2 en WWF3 Europe wezen er eind 2008 op dat het nu of nooit is voor het Europese
water(beleid). Er is nog veel onzekerheid over welke veranderingen in het leefmilieu - en in het bijzonder het klimaat - er de komende decennia op ons af komen en welke effecten dat zal hebben op onze maatschappij. Maar door ervoor te zorgen dat we genoeg proper water hebben, kunnen we wél de noodzakelijke buffer creëren om met deze impact om te gaan. Dat zal echter alleen lukken als we het gebruik van water verminderen en meer ruimte teruggeven voor rivierherstel.

Vanuit die vaststelling lanceerden EEB en WWF vijf topprioriteiten voor een beter waterbeheer:

    1. Transparant en publiek gedragen waterbeheer
    2. Verminderen van verspilling - water goed gebruiken
    3. Meer ruimte voor levende rivieren
    4. Schoon en gezond water voor mensen en natuur
    5. Visionair en aangepast waterbeheer
Gebruik deze prioriteiten als leidraad bij uw evaluatie van het stroomgebiedbeheerplan. Als beleidsmakers deze prioriteiten oppikken, zullen we veel beter in staat zijn om de impact van bijvoorbeeld de klimaatverandering op te vangen.

U vindt de prioriteiten ook in de Europese brochure 'Europa's water op 'n kruispunt' (Engelstalig, november 2008).

Geef uw mening

Uw mening telt! Elke oeverstaat of -gewest organiseert/organiseerde op haar manier een publieksraadpleging. In Frankrijk, Wallonië (op niet-gedetailleerd niveau) en Vlaanderen is de inspraak voor de regionale deelplannen al afgelopen. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hinkt wat achterop. In Vlaanderen en Nederland kan u nog tot in juni uw mening geven over het overkoepelend deel van het Scheldestroomgebiedbeheerplan. Ook in Wallonië zal de burger zich in de loop van 2009 over het stroomgebiedbeheerplan kunnen uitspreken.
Hieronder vindt u een overzicht:



Voorzitterswissel ISC

Sinds 1 januari '09 wordt de heer Georges Pichot, hoofd van de Beheerseenheid van het Mathematisch Model van de Noordzee en het Schelde-estuarium (BMM), als voorzitter van de ISC namens België Federaal opgevolgd door de heer Stan Beernaert, Vlaams afgevaardigde. In zijn afscheidswoord beklemtoonde Georges Pichot de aanwezige expertise, de samenwerking en netwerking als sterkte van de ISC. Hij betreurde evenwel dat slechts 9% van de waterlichamen4 een goede toestand zullen behalen tegen 2015. Dit wil zeggen dat 91% (!) van de waterlichamen nog van onvoldoende kwaliteit zullen zijn.
Stan Beernaert is ere-directeur-generaal van de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening en beschikt als afgevaardigde van de v.z.w. Samenwerking Vlaams Water in de Vlaamse delegatie in de ISC en als lid van de Vlaamse delegatie in de Internationale Commissie voor de Bescherming van de Schelde bij de Verdragen van Charleville-Mézières, over een ruime en internationale ervaring op het vlak van waterbeheer. Hij zal de ISC voorzitten tot einde 2010. Op zijn agenda staan alvast de definitieve goedkeuring van het overkoepelend deel van het stroomgebiedbeheerplan van de Schelde (eind 2009), de uitbreiding van het Homogeen Meetnet voor de Schelde (waterkwaliteit), de uitwerking van preventie tegen overstromingen en het coördineren van actie bij calamiteuze verontreinigingen.

Voor meer info: zie www.isc-cie.com



Mieke De Leeuw



1 In de Europese kaderrichtlijn water wordt gevraagd om tegen 2009 een afgestemd beheerplan op te maken voor elk stroomgebiedsdistrict. Om hieraan tegemoet te komen hebben de ISC-Partijen eensluidend de opmaak afgesproken van een enig beheerplan dat bestaat uit het overkoepelend deel (ODB) en de landelijke en gewestelijke gedeelten opgemaakt door de 6 ISC-Partijen, waarbij tegelijkertijd de regionale eigenheden en de gezamenlijke vorderingen worden aangegeven. Het overkoepelend deel is bedoeld om een beeld te geven van de afstemming door alle ISC-Partijen, als overzicht op schaal van het Scheldedistrict en als antwoord op de gezamenlijke belangrijke waterbeheerkwesties. Met andere woorden, het geeft de toegevoegde waarde aan van de grensoverschrijdende samenwerking binnen de ISC.

2 EEB: European Environmental Bureau of Europees Milieubureau (www.eeb.org)

3 WWF: World Wide Fund For Nature (www.wwf.org): internationale natuurbehoudsorganisatie

4 Waterlichaam: begrip geïntroduceerd door de EKW. Een waterlichaam is een watersysteem van ‘aanzienlijke omvang’ waarbinnen de te behalen kwaliteit voor het hele waterlichaam gelijk moet zijn.
De rivieren (of delen ervan), meren, overgangswateren en het kustwater werden opgedeeld in oppervlaktewaterlichamen. Daarbij is een onderscheid gemaakt in natuurlijke, sterk veranderde en kunstmatige oppervlaktewaterlichamen. Voor natuurlijke wateren moet een ‘goede ecologische toestand’ worden behaald, terwijl voor sterk veranderde en kunstmatige wateren een 'goed ecologisch potentieel’ geldt. Ook het grondwater bestaat uit verschillende waterlichamen: de zogehete grondwaterlichamen.


Reacties op de nieuwsbrief en/of voorstellen voor artikels zijn welkom op: