|
WALLONIË: Het Kanaal naar Charleroi... ook voor jongeren
Elke lente gaan leerlingen
van de lagere school en van het lager secundair aan boord van een ingerichte
boot voor een tocht op het Kanaal naar Charleroi. Dit gebeurt in het kader
van de milieueducatieve boottochten georganiseerd in Wallonië door de organisaties
Cours d'Eau en Grenzeloze Schelde. Tussen Ittre en Lembeek ontdekken de
kinderen de rol van deze waterweg in het verleden én vandaag.
Een brokje geschiedenis
De
gedachte om de Maasvallei met de Scheldevallei te verbinden door een kunstmatige
waterloop is voor het eerst opgekomen in de 16de
eeuw. Het duurde echter tot de 19de
eeuw vooraleer het project concreet werd gerealiseerd door de aanleg van
het verbindingskanaal tussen Charleroi en Brussel. Dit kanaal, dat in
1832 in gebruik werd genomen, beantwoordde toen aan de behoeften van de
koolmijnen van Charleroi en van de streek van 'Le Centre', maar ook van
de steengroeven (o.a. Tubize, Quenast en Feluy) voor het goederentransport.
Oorspronkelijk was het kanaal bevaarbaar voor schepen van 70 ton en telde
55 sluizen en een tunnel. De tocht duurde 3 dagen. Vandaag is het kanaal
met zijn kunstwerken (10 sluizen en het hellend vlak van Ronquières) bevaarbaar
voor schepen van 1350 ton en de afstand Charleroi - Brussel wordt, mede
dankzij een rechtgetrokken tracé, in enkele uren afgelegd.
De sluiting van de koolmijnen en de afbouw van de staalindustrie, evenals
de ontwikkeling van het wegennet, hebben de scheepvaart op het kanaal
enigszins verminderd. Maar sinds enkele jaren is er een duidelijke heropleving
merkbaar, en dit zowel om economische als om ecologische redenen.
Een kanaal met talrijke facetten
De vervoerde goederen zijn meer gevarieerd
dan in het verleden. We vermelden bijvoorbeeld de olie- en chemische producten
afkomstig van het petrochemisch industrieterrein van Feluy, ook het porfier
uit de steengroeve van Quenast dat stroomopwaarts van de sluis in Ittre
gelost wordt. Naast deze goederen zien de bewoners langs het kanaal schepen
voorbijvaren volgeladen met landbouwproducten, ijzerwaren, bouwmateriaal
of ook nog meststoffen. In de toekomst zal het vervoer langs de waterweg
nog aangemoedigd worden dankzij de aanleg van de gloednieuwe laad- en
loskade op de verlaten site van de vroegere 'Forges de Clabecq'. Deze
kade is ook voorzien van een spoorwegverbinding.
Het kanaal en zijn oevers zijn tevens een recreatieoord. Wandelaars en
fietsers kunnen ongehinderd gebruik maken van het jaagpad, waar weleer
vrouwen en kinderen de boten voorttrokken met een touw. Tussen Ittre en
Ronquières is het kanaal ook een uitverkoren plaats voor liefhebbers van
jetski en waterski. Tenslotte komt de pleziervaart er de laatste jaren
ook tot zijn recht.
Het kanaal speelt daarenboven een belangrijke ecologische rol. Getuigen
hiervan zijn de talrijke vissers langsheen het kanaal, maar ook de aanwezigheid
van aalscholvers en reigers, allemaal grote visliefhebbers. De ecologische
functie is nog meer uitgesproken in de oude delen van het kanaal, afgesloten
voor scheepvaart. Tussen Seneffe en Ronquières bijvoorbeeld zijn de opeenvolgende
kanaalpanden bijzonder rijk aan fauna en flora.
Het kanaal levert ook het koelwater voor de industriezone van Feluy. Het
regelt verder het debiet van de Zenne, die vlakbij stroomt. Bij hoge waterstand
wordt het water van de Zenne opgevangen in het kanaal dankzij een overstort
dat zich op het grondgebied van de gemeente Lembeek bevindt.
Elk voorjaar (rond de maand april) kunnen leerlingen én verenigingen al
deze functies van het kanaal met eigen ogen ontdekken en horen vertellen,
terwijl ze genieten van het versassen in de sluizen van Lembeek en Ittre.
Guillaume de
Wouters
Deze milieueducatieve tochten worden gesteund door het
Waals gewest en de provincie Waals-Brabant.
>>
Terug
|